Thống kê truy cập
  • Đang online: 10
  • Hôm nay: 101
  • Trong tuần: 292
  • Tất cả: 45,000
Đăng nhập
Tổ Toán - Tin - Ngoại ngữ tham luận trong Hội nghị Công chức, Viên chức năm học 2018-2019

BÀI THAM LUẬN VỀ “ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰCHỌC SINH ” CỦA TRƯỜNG THPT NGỌC HÀ

Chúng ta đã biết, việc đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực là rất quan trọng và cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Có thể thấy rằng, chủ trương chuyển đổi cách tiếp cận chương trình giáo dục từ hướng cung cấp nội dung kiến thức sang cách tiếp cận hình thành và phát triển năng lực là một trong những đổi mới căn bản. Sự đổi mới căn bản này cần phải tiến hành một cách toàn diện ở tất cả các yếu tố của quá trình giáo dục.

1. Cơ sở lý luận

Phương pháp dạy học theo quan điểm phát triển năng lực không chỉ chú ý tích cực hoá học sinh về hoạt động trí tuệ mà còn chú ý rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề gắn với những tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp, đồng thời gắn hoạt động trí tuệ với hoạt động thực hành, thực tiễn. Tăng cường việc học tập trong nhóm, đổi mới quan hệ GV – HS theo hướng cộng tác có ý nghĩa quan trọng nhằm phát triển năng lực xã hội. Bên cạnh việc học tập những tri thức và kỹ năng riêng lẻ của các môn học chuyên môn cần bổ sung các chủ đề học tập phức hợp nhằm phát triển năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp.

2. Thực trạng vận dụng việc đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực HS trong thời gian qua của trường THPT Ngọc Hà.

Dạy học theo định hướng phát triển năng lực HS bản chất là chúng ta đã và đang thực hiện trong nhà trường nhưng thực tế chưa được thường xuyên, liên tục mà chỉ dừng lại ở các tiết thao giảng, dự giờ, thi GVG, dạy chuyên đề.

Trong thực tế vẫn còn một bộ phận giáo viên chưa “nhập cuộc” với chủ trương đổi mới PPDH, vẫn lên lớp giảng dạy với những phương pháp rất đỗi quen thuộc: chỉ thuyết trình hoặc thuyết trình kết hợp một số rất ít các câu hỏi đàm thoại.Thực tế ấy có thể do giáo viên ngại đổi mới mà cũng có thể là do giáo viên lúng túng chưa biết nên đổi mới phương pháp ra sao?. Vấn đề đặt ra là đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt động nhận thức của học sinh là thế nào? Vận dụng các phương pháp dạy học hiện đại ra sao? Phương pháp dạy học truyền thống có nên sử dụng nữa hay không?,... 

    Nguyên nhân chủ yếu của thực trạng trên là do:

    - Nhận thức của giáo viên về dạy học tích hợp và đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng tích hợp nhằm phát triển năng lực người học chưa đầy đủ, sâu sắc;

     - Hoạt động triển khai đổi mới phương pháp dạy học ở trường chưa quyết liệt, chưa hiệu quả, chưa đồng bộ tất cả giáo viên;

    - Nhìn chung, giáo viên tuy năng động, nhanh nhạy đổi mới phương pháp dạy học, song kinh nghiệm đổi mới PPDH còn chưa nhiều. Thực tiễn là nhiều giáo viên ngại đổi mới, bằng lòng với phương pháp truyền thụ “một chiều” và “vốn kinh nghiệm” sẵn có của mình, mà chưa quan tâm đến việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, tự nghiên cứu, sự tranh luận, thảo luận của học sinh.

3. Khó khăn

3.1. Đối với Học sinh

Phần lớn học sinh ở xa trường, đều phải ở trọ, điều kiện đi lại, ăn ở của học sinh gặp nhiều khó khăn nên ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học tập của các em. Nhiều HS có kết quả học tập thấp, ý thức đạo đức chưa tốt.

Đa số HS chưa hình thành thói quen tự học, HS lười phát biểu, ỷ lại, dựa dẫm, không tích cực,không chủ động suy nghĩ, tìm tòi kiến thức. 

3.2. Đối với giáo viên

GV phải tốn nhiều thời gian hơn, phải vất vả hơn tìm tòi sáng tạo trong khâu thiết kế bài học, công tác chuẩn bị cho giờ dạy.

Tuy đã được tập huấn tại sở nhưng chất lượngcác buổi tập huấn đó chưa cao. Cho nên GV còn mơ hồ lúng túng về mục tiêu, cách thức thực hiện bài soạn, bài dạy, cách đánh giá xếp loại giờ dạy theo định hướng phát triển năng lực HS.

3.3. Cơ sở vật chất

Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị trong lớp học của nhà trường nói chung còn thiếu thốn thành một cản trở lớn, nhiều lớp còn chưa đủ máy chiếu; bàn ghế, phòng học để tổ chức học tập theo nhóm không phù hợp, không có phòng học bộ môn.

4. Biện pháp

Là GV trực tiếp giảng dạy, tôi nhận thấy sự đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh là sự đổi mới tích cực,bản thân tôi rút ra được những giải pháp cơ bản sau:

4.1. Cải tiến các phương pháp dạy học truyền thống

Các phương pháp dạy học truyền thống như thuyết trìnhđàm thoại, luyện tập luôn là những phương pháp quan trọng trong dạy học. Đổi mới phương pháp dạy học không có nghĩa là loại bỏ các phương pháp dạy học truyền thống quen thuộc mà cần bắt đầu bằng việc cải tiến để nâng cao hiệu quả và hạn chế nhược điểm của chúng. Để nâng cao hiệu quả của các phương pháp dạy học này người giáo viên trước hết cần nắm vững những yêu cầu và sử dụng thành thạo các kỹ thuật của chúng trong việc chuẩn bị cũng như tiến hành bài lên lớp, chẳng hạn như kỹ thuật mở bàikỹ thuật trình bày, giải thích trong khi thuyết trình, kỹ thuật đặt các câu hỏi và xử lý các câu trả lời trong đàm thoại. Tuy nhiên, các phương pháp dạy học truyền thống có những hạn chế tấtyếu, vì thế bên cạnh các phương pháp dạy học truyền thống cần kết hợp sử dụng các phương pháp dạy học mới, đặc biệt là những phương pháp và kỹ thuật dạy học phát huy tính tích cực và sáng tạo của học sinh.

4.2. Kết hợp đa dạng các phương pháp dạy học

Không có một phương pháp dạy học toàn năng phù hợp với mọi mục tiêu và nội dung dạy học. Mỗi phương pháp và hình thức dạy học có những ưu, nhựơc điểm và giới hạn sử dụng riêng. Vì vậy việc phối hợp đa dạng các phương pháp và hình thức dạy học trong toàn bộ quá trình dạy học là phương hướng quan trọng để phát huy tínhtích cực và nâng caochất lượng dạy học. Dạy học toàn lớp, dạy học nhóm, nhóm đôi và dạy học cá thể là những hình thức xã hội của dạy học cần kết hợp với nhau, mỗi một hình thức có những chức năng riêng.

4.3. Tăng cường sử dụng phương tiện dạy học và CNTT  hợp lý hỗ trợ dạy học

Phương tiện dạy học có vai trò quan trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy học, nhằm tăng cường tính trực quan và thí nghiệm, thực hành trong dạy học. Việc sử dụng các phương tiện dạy học cần phù hợp với mối quan hệ giữa phương tiện dạy học và phương pháp dạy học. Cần tăng cường sử dụng các phần mềm dạy học cũng như các phương pháp dạy học sử dụng mạng điện tử (E-Learning), sử dụng mạng trường học kết nối, trong đó học sinh khám phá tri thức trên mạng một cách có định hướng.

4.4. Sử dụng các kỹ thuật dạy học phát huy tính tích cực và sáng tạo

Kỹ thuật dạy học là những cách thức hành động của của giáo viên và học sinh trong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học. Có những kỹ thuật dạy học chung, có những kỹ thuật đặc thù của từng phương pháp dạy học, ví dụ kỹ thuật đặt câu hỏi trong đàm thoại.

4.5. Chú trọng các phương pháp dạy học đặc thù bộ môn

Phương pháp dạy học có mối quan hệ biện chứng với nội dung dạy học. Vì vậy bên cạnh những phương pháp chung có thể sử dụng cho nhiều bộ môn khác nhau thì việc sử dụng các phương pháp dạy học đặc thù có vai trò quan trọng trong dạy học bộ môn.

Tóm lại, có rất nhiều giải pháp đổi mới phương pháp dạy học với những cách tiếp cận khác nhau, trên đây chỉ là một số giải pháp chung. Việc đổi mới phương pháp dạy học đòi hỏi những điều kiện thích hợp, đồng bộ về phương tiện, cơ sở vật chất và tổ chức dạy học,điều kiện về tổ chức, quản lý. Ngoài ra, phương pháp dạy học còn mang tính chủ quan, mỗi giáo viên với kinh nghiệm riêng của mình cần xác định những phương hướng riêng để đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực HS.

 Kính thưa các đồng chí!

Trên đây là một vài suy nghĩ của tôi về đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực HS hiện nay. Cuối cùng cho phép Tôi gửi lời chúc đến các quý vị đại biểu, các đồng chí sức khỏe – hạnh phúc – thành đạt,chúc Hội nghị thành công tốt đẹp.

Trân trọng cảm ơn!

Người tham luận: GV Nguyễn Thị Minh - TT Tổ Toán- Tin- Anh